[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"news-swieta-helena-cesarzowa":3,"news-section-pl-swieta-helena-cesarzowa":18},{"id":4,"title":5,"slug":6,"locale":7,"language":7,"label":8,"excerpt":9,"body":10,"featured_image":11,"featured_image_url":12,"document":13,"document_url":13,"document_label":13,"gallery":14,"publication_date":15,"news_translations":16},3630,"Święta Helena, cesarzowa","swieta-helena-cesarzowa","pl","news","Flawia Julia Helena Augusta urodziła się ok. 255 r. w Depanum w Bitynii (późniejsze Helenopolis). Była córką karczmarza. Została żoną (lub konkubiną - na co zezwalało ówczesne prawo rzymskie) Konstancjusza Chlorusa, zarządcy prowincji. 27…","\u003Cp>Flawia Julia Helena Augusta urodziła się ok. 255 r. w Depanum w Bitynii (późniejsze Helenopolis). Była córką karczmarza. Została żoną (lub konkubiną - na co zezwalało ówczesne prawo rzymskie) Konstancjusza Chlorusa, zarządcy prowincji. 27 lutego pomiędzy rokiem 271 a 284 Helena urodziła mu syna Konstantyna.\u003C/p>\n\u003Cp>W 285 r. mąż Heleny udał się do Galii. Podążyła za nim Helena. Konstancjusz Chlorus musiał wykazać się niezwykłymi zaletami wodza, skoro 1 marca 293 r. został wyniesiony do godności cesarskiej przez Dioklecjana. Stary cesarz dla zapewnienia bezpieczeństwa w imperium rzymskim wobec naciskających coraz groźniej barbarzyńców germańskich podzielił imperium rzymskie pomiędzy współcesarzy: Maksymiana Herkulesa, któremu oddał w zarząd Italię; Konstancjusza Chlorusa, który otrzymał odcinek najbardziej zagrożony - Galię, Brytanię i część Germanii; Galeriusza, który otrzymał Wschód. Dla siebie cesarz zatrzymał Bliski Wschód ze stolicą w Nikomedii. Wiosną 289 r. Konstancjusz poślubił pasierbicę cesarza Maksymiana, Teodorę. Wtedy też odsunął od siebie Helenę, wstydząc się jej niskiego pochodzenia. Wyrachowanie polityczne i nacisk ze strony prawej żony wzięły górę nad uczuciem. Dla Heleny i jej syna nastały bolesne dni. Na dworze cesarskim w Trewirze byli w cieniu, ledwie tolerowani jako niepożądani intruzi.\u003Cbr>W 306 r. Konstancjusz umarł, a w jego miejsce legiony obwołały cesarzem Konstantyna. Cesarz natychmiast po swoim wyniesieniu wezwał do siebie matkę. Odtąd dzielił z nią rządy przez 20 lat. Dla wynagrodzenia Helenie krzywd, uczynił ją pierwszą po sobie osobą. Z biegiem lat pokonał swoich rywali i został jedynowładcą całego imperium rzymskiego. Najpierw doszło do wojny z Maksencjuszem, synem Maksymiana Herkulesa. Chrześcijanie opowiedzieli się za Konstantynem, gdyż Maksencjusz, podobnie jak jego ojciec, okazywał im jawną nienawiść. 28 października 312 r. doszło do bitwy o Rzym na moście Milwińskim, gdzie zginął Maksencjusz, a jego wojsko poniosło zupełną klęskę. Jako akt wdzięczności dla chrześcijan, którzy poparli go w tej wojnie, Konstantyn ogłosił w roku 313 w Mediolanie edykt tolerancyjny, deklarujący chrześcijanom całkowitą swobodę kultu, anulujący wszystkie dotychczasowe dekrety prześladowcze, wymierzone przeciwko Kościołowi. Po tym zwycięstwie Konstantyn przeniósł się do Rzymu. W 323 r. odniósł decydujące zwycięstwo nad władcą całej wschodniej części imperium, Licyniuszem. Stał się w ten sposób panem całego imperium rzymskiego.\u003C/p>\n\u003Cp>Tymczasem Helena - prawdopodobnie około roku 315 - przyjęła chrzest. W roku 324 Helena otrzymała od syna najwyższy tytuł \"najszlachetniejszej niewiasty\" i \"augusty\", czyli cesarzowej, jak też związane z tym tytułem honory. W znalezionych monetach z owych czasów widnieje popiersie cesarza z popiersiem Heleny, jego matki. Jej głowę zdobi korona-diadem, który nałożył na głowę matki sam kochający ją syn. Dokoła widnieje napis: \"Flavia Helena Augusta\". Na innej monecie, znalezionej pod Salerno, można przeczytać inny, zaszczytny napis: \"Babka cesarzy\". Byli nimi Konstans I i Konstancjusz II. Pod wpływem matki Konstantyn otaczał się na swoim dworze tylko chrześcijanami. Spośród nich mianował oddanych sobie urzędników, a w czasie orężnej rozprawy z Maksencjuszem pozwolił na sztandarach umieścić krzyże. Zakazał kary śmierci na krzyżu, kapłanów katolickich zwolnił od podatków i od służby wojskowej, wprowadził dekret o święceniu niedzieli jako dnia wolnego od pracy dla chrześcijan (321). W duchu kościelnym unormował prawo małżeńskie i zakazał trzymania konkubin (326), ograniczył też rozwody (331). Biskupom przyznał prawo sądzenia chrześcijan, nawet w sprawach cywilnych.\u003Cbr>W 326 roku Helena udała się z pielgrzymką do Ziemi Świętej. Korzystając ze skarbca cesarskiego, wystawiła wspaniałe bazyliki: Narodzenia Pańskiego w Betlejem, Świętego Krzyża oraz Zmartwychwstania na Golgocie w Jerozolimie, Wniebowstąpienia Pańskiego na Górze Oliwnej. Wstrząśnięta profanacją, jakiej na Kalwarii dokonał cesarz Hadrian, umieszczając na miejscu odkupienia rodzaju ludzkiego ołtarz i posąg Jowisza, nakazała oczyścić to miejsce i wystawiła wspaniałą bazylikę. Pilnym poszukiwaniom Heleny chrześcijaństwo zawdzięcza odnalezienie relikwii Krzyża Chrystusowego. Piszą o tym szczegółowo św. Ambroży (+ 397), św. Paulin z Noli (+ 431), Rufin (+ 410), św. Jan Chryzostom (+ 407), Sokrates (+ 450), Teodoret (+ 458) i inni. Ku czci św. Lucjana, męczennika, Helena wystawiła bazylikę w Helenopolis, a także w Trewirze i w Rzymie ku czci św. Piotra i św. Marcelina.\u003C/p>\n\u003Cp>Helena zasłynęła także z hojności dla ubogich. Szczodrze rozdzielała jałmużny dla głodnych, uwalniała więźniów, troszczyła się o powrót skazanych na banicję. Wpłynęła na syna, aby wydał osobne ustawy, gwarantujące ze strony państwa opiekę nad wdowami, sierotami, porzuconymi dziećmi, jeńcami i niewolnikami. Cesarzowa Helena zmarła między 328 a 330 rokiem w Nikomedii, gdzie chwilowo się zatrzymała. Jej ciało przewieziono do Rzymu, gdzie w pobliżu bazyliki św. Piotra i św. Marcelego, męczenników, cesarz wystawił jej mauzoleum. Od samego początku w całym Kościele doznawała czci liturgicznej. Euzebiusz, który jako kanclerz cesarski znał ją osobiście, nazywa ją \"godną wiecznej pamięci\". Św. Ambroży nazywa ją \"wielką panią\". Św. Paulin z Noli wychwala jej wielką wiarę. Jest patronką m.in. diecezji w Trewirze, Ascoli, Bambergu, Pesaro, Frankfurcie, miasta Bazylei; farbiarzy, wytwórców igieł i gwoździ.\u003C/p>\n\u003Cp>ILG\u003C/p>",4571,"https://vaticanjp2.va/media/images/2733bdef0dcd323c64a1b9d9c51e9de9.width-1200.format-webp.webp",null,[],"2021-08-18T15:19:18Z",{"en":17},"saint-helena",[19,28,38,45,52],{"id":20,"slug":21,"variant":22,"imageSrc":23,"imageAlt":24,"tagType":8,"tagText":25,"title":24,"description":26,"date":27,"colSpan":-1},"6017","teksty-homilii-jubileuszowych","regular","https://vaticanjp2.va/media/images/Projekt_bez_nazwy4.width-1200.format-webp.webp","Publikujemy teksty wszystkich homilii z naszego Jubileuszu","Aktualności","Zapraszamy do lektury wszystkich czterech homilii wygłoszonych podczas naszego Jubileuszu w Rzymie w dniach 19-22 października 2026 roku.","13 listopada 2026",{"id":29,"slug":30,"variant":31,"imageSrc":32,"imageAlt":33,"tagType":8,"tagText":25,"title":33,"description":34,"date":35,"colSpan":36},"6013","list-od-leona-xiv","xl","https://vaticanjp2.va/media/images/20261117_161355.width-1200.format-webp.webp","Dostaliśmy list od Leona XIV. \"Ojciec Święty wyraża wdzięczność za cenną działalność Fundacji\". ","Otrzymaliśmy list Ojca Świętego Leona XIV podpisany przez kard. Pietro Parolina, Sekretarza Stanu Stolicy Apostolskiej.","9 listopada 2026",{"desktop":37},2,{"id":39,"slug":40,"variant":22,"imageSrc":41,"imageAlt":42,"tagType":8,"tagText":25,"title":42,"description":43,"date":44,"colSpan":-1},"6009","pierwszy-w-historii-dzien-jana-pawla-ii-w-mongolii","https://vaticanjp2.va/media/images/wa.width-1200.format-webp.webp","Pierwszy w historii Dzień Jana Pawła II w Mongolii","W dniu 1 listopada 2026 roku, w 80. rocznicę święceń kapłańskich Karola Wojtyły, w Mongolii odbył się pierwszy w historii Dzień Jana Pawła II.","3 listopada 2026",{"id":46,"slug":47,"variant":22,"imageSrc":48,"imageAlt":49,"tagType":8,"tagText":25,"title":49,"description":50,"date":51,"colSpan":-1},"6005","zwyciezcy-konkursu-w-polsce-2026","https://vaticanjp2.va/media/images/asd.width-1200.format-webp.webp","Zwycięzcy międzynarodowego konkursu współorganizowanego przez naszą Fundację odwiedzili Polskę","W dniach 26-29 października Polskę odwiedzili zwycięzcy międzynarodowego konkursu dla studentów i doktorantów, który nasza Fundacja współorganizowała w Rzymie.","1 listopada 2026",{"id":53,"slug":54,"variant":22,"imageSrc":55,"imageAlt":56,"tagType":8,"tagText":25,"title":56,"description":57,"date":58,"colSpan":-1},"6001","administrator-w-lublinie-2026","https://vaticanjp2.va/media/images/862544197_1592343629599354_33282.width-1200.format-webp.webp","Administrator naszej Fundacji odbył ważne spotkanie w Lublinie","W czwartek 29 października ks. prał. Dariusz Giers, administrator Fundacji, spotkał się z rektorem KUL i szwajcarską fundacją \"If! Foundation\".","29 października 2026"]