[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"resolve-article-integralny-rozwoj-czlowieka-w-epoce-sztucznej-inteligencji":3,"article-240":4},240,{"article":5,"relatedArticles":65,"imageMap":133},{"id":6,"slug":7,"title":8,"description":9,"category":10,"author":13,"tags":20,"coverImage":33,"publishedDate":34,"body":35,"publicationType":-1,"theme":-1,"articleTranslations":61},"240","integralny-rozwoj-czlowieka-w-epoce-sztucznej-inteligencji","Integralny rozwój człowieka w epoce sztucznej inteligencji","Magnifica Humanitas przedstawia nową syntezę nauki społecznej Kościoła.",{"name":11,"slug":12},"Artykuł","article",{"id":14,"slug":15,"name":16,"image":17,"bio":18,"bioShort":19},"13","anna-rowlands","Prof. Anna ROWLANDS","https://vaticanjp2.va/media/original_images/Prof._Anna_ROWLANDS_.png","\u003Cp data-block-key=\"kv3pb\">Brytyjska teolog, badaczka katolickiej nauki społecznej oraz St Hilda Professor of Catholic Social Thought and Practice na Durham University w Wielkiej Brytanii. Jej praca naukowa sytuuje się na styku teologii chrześcijańskiej, teorii politycznej i społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem katolickiej nauki społecznej, teologii politycznej, etyki migracji, godności osoby ludzkiej, dobra wspólnego oraz społecznego wymiaru wiary. Prof. Rowlands posiada wykształcenie w zakresie nauk społecznych i politycznych, które następnie pogłębiła studiami teologicznymi. W swojej pracy od wielu lat podejmuje refleksję nad myślą Gillian Rose, a także Hannah Arendt i Simone Weil, łącząc analizę filozoficzną z pytaniami o chrześcijańską odpowiedzialność społeczną, sprawiedliwość, wspólnotę i solidarność. Ważnym obszarem jej badań pozostaje również problematyka przymusowej migracji oraz etycznych i teologicznych odpowiedzi na współczesne kryzysy społeczne.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"fhcsp\">W latach 2023–2025 prof. Rowlands została oddelegowana do pracy przy Stolicy Apostolskiej, gdzie wspierała Sekretariat Generalny Synodu oraz Dykasterię ds. Integralnego Rozwoju Człowieka w ramach procesu synodalnego zainicjowanego przez papieża Franciszka. Uczestniczyła także w pracach i refleksji teologicznej towarzyszącej Synodowi o synodalności. W 2026 r. została wskazana jako członkini Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka. Jest autorką książki \u003Ci>Towards a Politics of Communion: Catholic Social Teaching in Dark Times\u003C/i> oraz współredaktorką \u003Ci>The T&amp;T Clark Reader in Political Theology\u003C/i>. Jej publikacje i wystąpienia łączą głęboką refleksję teologiczną z namysłem nad najważniejszymi wyzwaniami współczesnego świata: migracją, nierównościami, przemianami demokracji, kryzysem więzi społecznych oraz potrzebą odnowienia wyobraźni moralnej zakorzenionej w godności osoby ludzkiej.\u003C/p>","Brytyjska teolog i St. Hilda Professor of Catholic Social Thought and Practice na Durham University w Wielkiej Brytanii. W latach 2023–2025 oddelegowana do pracy przy Stolicy Apostolskiej, wspierając Sekretariat Generalny Synodu oraz Dykasterię ds. Integralnego Rozwoju Człowieka. Jest autorką książki Towards a Politics of Communion: Catholic Social Teaching in Dark Times oraz współredaktorką The T&T Clark Reader in Political Theology.",[21,24,27,30],{"name":22,"slug":23},"AI","ai",{"name":25,"slug":26},"Esej","esej_1",{"name":28,"slug":29},"Magnifica Humanitas","magnifica-humanitas",{"name":31,"slug":32},"Sztuczna Inteligencja","sztuczna-inteligencja","https://vaticanjp2.va/media/original_images/Coverpage__Co_oznacza_byc_czlowiekiem_w_pelni_rozwinietym_w_epoce_AI.JPG.JPG","2026-06-11T06:15:00Z",[36,40,44,49,52,58],{"type":37,"value":38,"id":39},"heading","„Ja przyszedłem po to, aby [owce] miały życie i miały je w obfitości” (J 10,10) — mówi Jezus.","e556db8e-933b-4dba-80ad-76c71e375370",{"type":41,"value":42,"id":43},"paragraph","\u003Cp data-block-key=\"n70ln\">W świetle tych słów Chrystusa \u003Ci>Magnifica Humanitas\u003C/i> stawia pytanie: co oznacza pełny rozwój człowieka w epoce sztucznej inteligencji? Encyklika ta nie jest neutralnym rozważaniem tego pytania, podobnie jak dzisiejsze technologie nie ucieleśniają neutralnych wizji świata. Encyklika odnosi bowiem wizję Ewangelii do kultur sztucznej inteligencji, a czyniąc to, przestrzega przed narastającą kulturą władzy, która przekształca pracę, rodzinę, edukację i życie polityczne. Wzywa nas do przemiany dominujących form władzy w formy władzy współdzielonej oraz do oceniania rozwoju technologicznego według jego wkładu w prawdziwy postęp społeczny i etyczny.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"f7a0c\">Jedenaście lat temu \u003Ci>Laudato si’\u003C/i> wezwała nas do pilnej troski o ziemię i ubogich, przestrzegając przed paradygmatem technokratycznym, który mierzy wartość człowieka użytecznością. Dziś papież Leon jasno ukazuje, że przezwyciężenie tego paradygmatu oraz realizacja troski o ziemię i ubogich wymagają od nas pilnej ochrony tego, co ludzkie. Ekologia integralna wymaga integralnego humanizmu, którego centrum jest Jezus Chrystus. Ten apel nie jest jedynie ogólnikowym stwierdzeniem. Żadna idea nie jest bardziej centralna dla współczesnego społeczeństwa, prawa czy polityki niż idea wolnego człowieka, a jednak ten ideał znajduje się obecnie w punkcie krytycznym, a nasza „relacja z życiem przeżywa kryzys”. U jednych prowadzi to do smutku lub rozpaczy, u innych budzi pragnienie przekroczenia naszego człowieczeństwa i dążenie do tego, by stać się własnymi bogami.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"afu1v\">Tymczasem \u003Ci>Magnifica Humanitas\u003C/i> przedstawia ludzką wolność jako dar zakorzeniony w prawdzie, która jest osobowa, ucieleśniona i relacyjna. Nasza wolność i inteligencja wyrażają się poprzez poznanie i miłość, które są w sposób niezastąpiony ucieleśnione, poprzez troskę, pracę, kontemplację, cierpienie i przyjaźń. Encyklika ukazuje wolnych ludzi jako umiłowane stworzenia, równe w godności, stworzone do relacji, rozumne podmioty kształtujące świat oraz bliźnich wobec innych ludzi bez żadnego wyjątku. Władza jest zdolnością do wspólnego kształtowania tego świata. Bez takich prawd przewodnich nasza wolność staje się niewiele więcej niż narzędziem w rękach arbitralnych sił.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"u4ki\">Wydobywając więc te prawdy na czas sztucznej inteligencji, \u003Ci>Magnifica Humanitas\u003C/i> przedstawia nową syntezę nauki społecznej Kościoła. Jak pokazały ostatnie lata, gdy Kościół zabiera głos w sprawach społecznych, niektórzy skarżą się na niepożądaną ingerencję, Kościół jednak słusznie przemawia, ponieważ jego misją jest objawianie oblicza Boga w historii, towarzyszenie ludzkości w jej zmaganiu o prawdziwe dobro oraz budowanie jedności. Rozeznawanie naszej drogi w historii jest też zadaniem wspólnotowym, należącym do całego Kościoła w dialogu z kulturami, naukami, ludźmi wszystkich religii i przekonań. Kościół z radością uznaje liczne powołania społeczne, które biorą odpowiedzialność za to zadanie, aby jednak podjąć to wspólne rozeznawanie, musimy uwolnić się od przekonania, że żyjemy w oddzielnych silosach. Wszyscy jesteśmy zaproszeni, by postrzegać siebie jako kogoś więcej niż jednostki, tryby w machinie państwa, uczestników rynku czy użytkowników-narzędzia porządku algorytmicznego. Nauka społeczna Kościoła zaprasza nas jednak do szerokiej, wspólnotowej przestrzeni spotkania i wzajemnego towarzyszenia, w której uczestniczymy we wspólnym poszukiwaniu prawdy, sprawiedliwości i pełnego rozwoju człowieka. Aby mogła ona być taką przestrzenią, osoby najbardziej bezbronne i ofiary muszą mieć twarze i imiona oraz zostać wysłuchane jako pierwsze.\u003C/p>","8cdd7720-d706-4ff4-aadc-b63a500bb822",{"type":45,"value":46,"id":48},"quote",{"text":47,"author":16},"\u003Cp data-block-key=\"9c3sc\">Nauka społeczna Kościoła zaprasza nas jednak do szerokiej, wspólnotowej przestrzeni spotkania i wzajemnego towarzyszenia, w której uczestniczymy we wspólnym poszukiwaniu prawdy, sprawiedliwości i pełnego rozwoju człowieka.\u003C/p>","df329c01-df82-42bd-b6c4-5b7f04c146f6",{"type":41,"value":50,"id":51},"\u003Cp data-block-key=\"n70ln\">\u003Ci>Magnifica Humanitas\u003C/i> przedstawia zasady społeczne, które mogą prowadzić ten wspólnotowy dialog społeczny. Przez ponad 135 lat papieże nauczali, że fundamentem porządku społecznego jest osoba ludzka obdarzona niezbywalną godnością; że dążymy do dobra wspólnego, którego nie sposób osiągnąć bez uznania i uczestnictwa wszystkich; że zasoby ziemi są przeznaczone do zaspokojenia potrzeb wszystkich, także przyszłych pokoleń; że Chrystus objawia, iż każdy człowiek jest moim bliźnim i że łączy nas solidarność zarówno strukturalna, jak i osobista; że władza musi być przejrzysta i odpowiedzialna, a wspólnoty powinny ją sprawować na wielu poziomach. Encyklika zauważa, że jeśli zasady te mają być wiarygodnie głoszone światu, muszą mieć zastosowanie także wewnątrz Kościoła.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"9lv7t\">Encykliki obnażają również fałszywe bożki obecne w ideologiach każdej epoki. Przez ponad 135 lat uczyły nas, że nie zostaniemy zbawieni ani przez rynek, ani przez siły historii, ani przez państwo narodowe. Dziś papież Leon przestrzega, że nie „zbawi” nas również sztuczna inteligencja ani związane z nią post- czy transhumanizmy. Ideologie te przedstawiają całkowitą autonomię, radykalną automatyzację, ambicje związane ze świadomością maszyn oraz przekroczenie ludzkich ograniczeń jako cele „zbawcze”. Czyniąc to, „prowadzą do nowych zależności, wykluczeń, manipulacji i nierówności” oraz zmieniają sposób, w jaki myślimy o ludzkich ograniczeniach. \u003Ci>Magnifica Humanitas\u003C/i> potwierdza na nowo, że ograniczenia są częścią drogi, na której uczymy się współczucia, hojności i zdrowej współzależności; częścią tego, jak serce zostaje przebite i jak rozszerza się ku komunii; oraz częścią tego, jak dusza wzrasta w mądrości, która jest czymś więcej niż samą wiedzą.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"8n9in\">Trzeba jednak powiedzieć jasno: tradycja encyklik opowiada również pozytywną historię technologii. Od samych początków ludzie tworzyli technologie, które poszerzały ich wolność, łagodziły cierpienie i odpowiadały na rzeczywiste potrzeby. Gdy technologie pozostają narzędziami służącymi wyraźnie rozpoznanemu dobru, można je postrzegać jako przedłużenie wolności danej nam przez Boga w Księdze Rodzaju — wolności, by uprawiać i strzec ziemi. Taka perspektywa umieszcza technologie w ramach przymierza między Bogiem a ludzkością, szanując ludzkie powołanie do godnej pracy, zakładania rodzin, poszukiwania prawdy jako dobra wspólnego, budowania wspólnoty oraz krzewienia jedności i pokoju. Pytanie tradycji jest konstruktywne: jak kształtować technologie, które będą dobrą nowiną dla wszystkich, które będą służyć ludziom i prawdzie?\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"mqtr\">Dzisiejsze zaawansowane technologie nie są jedynie narzędziami, lecz narzędziami, które, podobnie jak języki, z których czerpią, niosą ze sobą kultury i zawierają określone architektury moralne. Encyklika wzywa do czujności. Moce innowacji, które tradycyjnie należały do państw, są dziś skoncentrowane w rękach nielicznych, zamożnych podmiotów prywatnych, których kultury pozostają ukryte przed oceną z perspektywy dobra wspólnego i mogą jawić się jako nowe imperium. Papież Leon skłania nas do postawienia pytania: w imię dobra wspólnego, jak możemy przeciwstawić się takim wypaczającym koncentracjom władzy w rękach nielicznych? Jak możemy na nowo spojrzeć na technologie jako na sprawę dobra wspólnego, podporządkowaną dobru każdego człowieka i całej ludzkości?\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"39ob8\">\u003Ci>Magnifica Humanitas\u003C/i> uznaje, że wielu nie czuje się pewnie, podejmując te pytania. Ten list dodaje nam odwagi. Mówi: odegraj swoją rolę! Pytaj: z jaką wizją ludzkiej doskonałości mam tu do czynienia, jaki obraz wartości człowieka się tu ujawnia i kto tę wartość określa? Aby nasza wolność była poszerzana, a nie warunkowana, przymuszana czy podkopywana, musimy być wolni w pracy, edukacji i rodzinach, aby korzystać z tych technologii albo z nich nie korzystać, wspierać je albo ich nie wspierać.\u003C/p>","df50957f-a60c-4cde-a40d-5289125964af",{"type":53,"value":54,"id":57},"featured_quote",{"text":55,"author":16,"author_image":56},"\u003Cp data-block-key=\"mh6o8\">Żadna idea nie jest bardziej centralna dla współczesnego społeczeństwa, prawa czy polityki niż idea wolnego człowieka, a jednak ten ideał znajduje się obecnie w punkcie krytycznym, a nasza „relacja z życiem przeżywa kryzys”. U jednych prowadzi to do smutku lub rozpaczy, u innych budzi pragnienie przekroczenia naszego człowieczeństwa i dążenie do tego, by stać się własnymi bogami.\u003C/p>",1313,"5c7319ab-ac39-46de-8b61-6036db00b4cc",{"type":41,"value":59,"id":60},"\u003Cp data-block-key=\"n70ln\">Papież Leon przywołuje  Romano Guardiniego, który niemal sto lat temu napisał: „współczesny człowiek nie został przygotowany do właściwego posługiwania się władzą”. Ta duchowa diagnoza biegnie przez całą encyklikę niczym łącząca nić. Odnosząc się do tego, jak technologia przekształca politykę wielostronną, papież Leon wskazuje na głęboki związek między ubóstwem relacji a kulturą władzy naznaczoną polaryzacją i przemocą. Opisuje ścisłe powiązania między „fałszywymi realizmami”, które normalizują wojnę i dominację społeczną, automatyzują rzeczywistość i redukują osobę do danych, a także zamykają nas w zbiorowych tożsamościach opartych na podziale przyjaciel–wróg. Zasada „siła stanowi prawo” podszywa się pod moc, lecz jest jedynie przemocą, która spod swojej maski odsłania ubóstwo relacji. Ci, którzy są bogaci w relacje, potrafią prowadzić dialog, negocjować i porozumiewać się ponad językami bez dominacji. Encyklika pomaga nam rozeznać, kiedy kultura ryzykuje błędne rozpoznanie i nieuporządkowanie cnoty i wady, siły i słabości, odwagi i tchórzostwa. \u003Ci>Magnifica Humanitas\u003C/i> pomaga nam dostrzec, że pragnienie dominacji to, które Augustyn nazywa \u003Ci>libido dominandi, \u003C/i>może być przez świat wychwalane jako siła, lecz jest pogardą wobec Boga i bliźniego i nigdy nie jest cnotą chrześcijańską.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"2pmtm\">Zamiast tego jesteśmy wezwani do budowania cywilizacji miłości. Papież Leon mówi, że oznacza to deeskalację konfliktu poprzez rozbrojenie naszych słów, skupienie się na sprawiedliwości jako podstawie pokoju, przyjęcie perspektywy ofiar, pielęgnowanie zdrowego realizmu, ożywienie dialogu i multilateralizmu oraz modlitwę.\u003C/p>\u003Cp data-block-key=\"e1hh3\">Maryjny\u003Ci> Magnificat\u003C/i> zamyka tę encyklikę. Obok wołania Chrystusa opuszczonego na krzyżu, pieśń Maryi jest najbardziej głęboko ucieleśnionym wołaniem Nowego Testamentu, rozbrzmiewającym dziś w naszej odcieleśnionej epoce będąc hymnem kobiety pełnej nowego życia, która ogłasza warunki dobra wspólnego: wsłuchując się najpierw w cierpiących, wskazuje na historię ludzką, w której króluje Bóg, głodni zostają nakarmieni, możni strąceni, a pokorni wywyższeni. Jej \u003Ci>Magnificat\u003C/i> nadaje ciało uporczywemu pytaniu stawianemu w całej encyklice: jak możemy tworzyć wspólnoty, które w epoce przyspieszających przemian technologicznych stawiają człowieka na pierwszym miejscu, pielęgnując wzrost duchowy i etyczny, sprawiedliwość oraz jedność ludzką, a także głoszą, że autorem, architektem i jedynym zbawicielem ludzkości jest Trójjedyny Bóg, w którym pokładamy nadzieję.\u003C/p>","e51df98a-45bd-41bf-acc1-f54893b1e187",{"en":62,"fr":63,"it":64},"what-does-it-mean-to-be-a-flourishing-human-being-in-a-time-of-ai","sepanouir-en-tant-quetre-humain-a-lere-de-lintelligence-artificielle","fiorire-come-esseri-umani-nellepoca-dellintelligenza-artificiale",[66,89,112],{"id":67,"slug":68,"title":69,"description":70,"category":71,"author":72,"tags":77,"coverImage":87,"publishedDate":88},"255","czlowiek-jest-droga-kosciola","Człowiek jest drogą Kościoła","W Chrystusie człowiek odkrywa swoją godność, wolność i powołanie.",{"name":11,"slug":12},{"id":73,"slug":74,"name":75,"image":76},"16","pawel-ptasznik","Ks. Paweł PTASZNIK","https://vaticanjp2.va/media/original_images/pawel-ptasznik.png",[78,81,84],{"name":79,"slug":80},"Redemptor hominis","redemptor-hominis_1",{"name":82,"slug":83},"godność człowieka","godność-człowieka",{"name":85,"slug":86},"misja Kościoła","misja-kościoła","https://vaticanjp2.va/media/original_images/Czlowiek_jest_droga_Kosciola2.jpeg","2026-10-22T10:00:00+00:00",{"id":90,"slug":91,"title":92,"description":93,"category":94,"author":95,"tags":100,"coverImage":110,"publishedDate":111},"244","wyprowadzil-narody-z-komunistycznej-niewoli","Wyprowadził narody z komunistycznej niewoli","Jan Paweł II był dla ukraińskich więźniów politycznych „białym światłem nadziei”.",{"name":11,"slug":12},{"id":96,"slug":97,"name":98,"image":99},"14","myroslaw-marynowycz","Prof. Myroslav MARYNOVYCH","https://vaticanjp2.va/media/original_images/Myroslaw_Marynowycz_final_fill.png",[101,104,106,108],{"name":102,"slug":103},"Kościół Grekokatolicki","kościół-grekokatolicki",{"name":105,"slug":105},"historia",{"name":107,"slug":107},"komunizm",{"name":109,"slug":109},"ukraina","https://vaticanjp2.va/media/original_images/Joseph_Mallord_William_Turner_-_Fishermen_at_Sea_-_Google_Art_Project.jpg","2026-08-26T12:34:00+00:00",{"id":113,"slug":114,"title":115,"description":116,"category":117,"author":118,"tags":123,"coverImage":131,"publishedDate":132},"233","pozostac-czlowiekiem-w-epoce-algorytmow","Pozostać człowiekiem w epoce algorytmów","Papież Leon XIV apeluje, by „rozbroić” sztuczną inteligencję.",{"name":11,"slug":12},{"id":119,"slug":120,"name":121,"image":122},"12","andrea-tornielli","Andrea TORNIELLI","https://vaticanjp2.va/media/original_images/Andrea_Tornielli.png",[124,125,128],{"name":28,"slug":29},{"name":126,"slug":127},"encyklika","encyklika_1",{"name":129,"slug":130},"sztuczna inteligencja","sztuczna-inteligencja_1","https://vaticanjp2.va/media/original_images/Cover_Page__Pozostac_czlowiekiem_w_epoce_algorytmow.jpg","2026-05-26T12:02:00+00:00",["Map",56,17]]