Podróże były wydarzeniem przede wszystkim duchowym, stanowiły podstawę odnowy religijnej, w niektórych regionach doprawdy wyjątkowej. Zaś z drugiej strony dawały Janowi Pawłowi II możliwość swobodnego wypowiadania się w obecności przywódców reżimów totalitarnych, zarówno prawicowej, jak i lewicowej formacji. Dawały głos ludziom i narodom, którym zakazane było mówić.
W ten sposób Papież podejmował intensywne działania na rzecz obrony praw człowieka, sprawiedliwości społecznej, pokoju. Można powiedzieć, że towarzyszył procesowi demokratyzacji w Ameryce Łacińskiej, polityczno-kulturalnej emancypacji przynajmniej w niektórych krajach Afryki i Azji, a także schyłkowi komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej.
Upadek Muru Berlińskiego otworzył Ojcu Świętemu drzwi do państw byłego bloku sowieckiego. Pierwsza była Czechosłowacja, potem inne kraje, od Albanii po kraje bałtyckie, od Bułgarii po Ukrainę, Armenię, Gruzję, Kazachstan i Azerbejdżan, gdzie wspólnota katolików liczy zaledwie kilkuset wiernych.
Papieskie wizyty były często inicjowane przez same głowy państw. Tak było w przypadku Białorusi, choć potem władze odwołały zaproszenie bez jakichkolwiek wyjaśnień. Prezydent Mongolii natomiast zaprosił Papieża słowami: „Przyjedźcie, przyjedźcie prędko, potrzebujemy Was!”. Wolność wyznania obejmowała tam już muzułmanów i buddystów, najwyraźniej uważano jednak, że obecność takiego Kościoła, jak Kościół katolicki, przyczyni się do moralnego i społecznego rozwoju narodu. Szkoda, że nie doszło do podróży do Mongolii. Jan Paweł II planował lądowanie w Rosji, pragnąć przekazać uroczyście ikonę Matki Bożej Kazańskiej i dalej polecieć do Mongolii. Wielka szkoda, mogła to być doskonała okazja do spotkania Papieża z prawosławnym patriarchą Moskwy, Aleksym II, które wcześniej już dwukrotnie zostało odwołane.
Za zgodą Ks. Kard. Stanisława Dziwisza – „Świadectwo” Wydawnictwo TBA komunikacja marketingowa. Warszawa 2007 r.





