Otwarcie wobec krajów tzw. bloku komunistycznego wywołało popłoch wśród kierownictwa PZPR. Władza była przerażona. Wtedy pojawiły się też pierwsze ostrzeżenia. „Papież, jeśli chce, może poruszać te kwestie, ale nie tutaj, niech o nich mówi poza granicami Polski”.
Kardynał Wyszyński był także zaniepokojony, choć naturalnie z innych powodów. Zastanawiał się, w jaki sposób, po wyjeździe Ojca Świętego, układać się będą stosunki z reżimem w zaistniałej sytuacji. Nie ulegała wątpliwości dokonana przez Jana Pawła II przemiana na styku ze światem komunistycznym. W miejsce wcześniejszych stosunków dyplomatycznych, których założeniem było pozyskanie dla Kościoła większej przestrzeni wolności, Jan Paweł II zastosował strategię na płaszczyźnie religijnej, cywilnej i kulturowej. W rezultacie polityka wschodnia, tzw. Ostpolitik Watykanu, została zaktualizowana przez wiążące przemówienie na temat poszanowania ludzkich praw. Papież przedkładał dialog z ludami oraz z narodami ponad rozmowy z państwami i rządami.
Za zgodą ks. kardynała Stanisława Dziwisza - „Świadectwo”.
Wydawnictwo TBA komunikacja marketingowa. Warszawa 2007 r.





